مقام امام حسین(ع) در روایات

در حديث صحيحي آمده است: پيامبري نيست مگر اين که سرزمين کربلا را زيارت کرده و به آن سرزمين خطاب کرده که ماه درخشنده‌اي را در تو دفن مي‌نمايند.

حضرت نوح در کربلا

وقتي کشتي نوح بر روي آب سير مي‌کرد به سرزميني رسيد که نوح از تلاطم شديد آن ترسيد که کشتي غرق شود. گفت:"طفت الدنيا و ما اصابني فرع مثل هذه الارض"؛ همه دنيا را دور زدم و مثل اين سرزمين، دلهره و نگراني به من دست نداد، ‌جبرئيل نازل شد و گفت: "اينجا سرزمين کربلا و قتلگاه حسين عليه السلام فرزند آخرين پيغمبر خدا است." حضرت نوح و اصحابش براي مظلوميت آن حضرت گريه کردند و بر قاتلش لعن نمودند.

حضرت ابراهیم در کربلا

شيخ الانبياء، حضرت ابراهيم عليه السلام وقتي سوار بر اسب بود، از اين سرزمين مي‌گذشت، پاي اسبش لغزيد و از اسب زمين خورد و سرش شکست، گفت:"الهي ما حدث مني؟"؛ خدايا! چه لغزشي از من سر زده که اين چنين شد؟ به اراده الهي اسبش به سخن آمده و گفت: اين سرزمين کربلاست و فرزند آخرين پيامبر الهي را در اينجا مي‌کشند؛ به خاطر همدردي با خون پاک آن عزيز زهرا خون سرت جريان پيدا کرد.

ححضرت فرمودند مرا به سرزميني سير دادند، که گفته مي‌شد اينجا کربلاست (سرزمين حزن و اندوه) "و اُريتُ فيهِ مَصرَعَ الحُسَينِ عليه السلام وَ اصحابه؛ و در آنجا قتلگاه فرزندم حسين و اصحاب با وفايش را به من نشان دادند، و در آنجا يک مجلس سوگواري و عزاداري برپا شد.

ابن عباس مي‌گويد: همراه حضرت علي عليه السلام در مسير صفين بودم، وقتي به دشت کربلا (ساحل فرات) رسيديم پياده شديم. ناگهان آن حضرت با صداي بلند گريه کردند و فرمودند: "يَابنَ عباس أتعرف هذا الموضع؟"؛ آيا اين سرزمين را مي‌شناسي؟ عرض کردم: نمي‌شناسم. حضرت فرمودند: اگر مانند من مي‌شناختي از اينجا نمي‌گذشتي مگر اين که مانند من گريه مي‌کردي ... اين را فرمودند و گريه زيادي کردند طوري که اشک از محاسن شريف آن حضرت جاري و بر سينه مبارکشان مي‌ريخت. فرمودند: "اين سرزمين کربلاست، که محل شهادت حسينم و هفده نفر از نسل من و فاطمه زهرا سلام الله عليها مي‌باشد و مانند مکه و مدينه و بيت المقدس شناخته مي‌شود.

امام صادق عليه السلام فرمودند: زيارت امام حسين عليه السلام از هر عمل پسنديده‌اي ارزش و فضيلتش بيشتر است.

امام صادق (ع) فرمودند:

زمين کعبه گفت: کيست مثل من، و حال آن که خانه خداوند متعال بر من بنا شده و مردم از اطراف و اکناف به طرف من مي‌آيند و حرم امن الهي قرار داده شده‌ام

و چه فضيلت‌هايي که براي زيارت اين مکان مقدس وارد شده (از آن جمله: حضرت علي ابن الحسين عليهماالسلام فرمودند: تسبيح گفتن در مکه افضل است از خراج و ماليات که در راه خدا انفاق شود.(1)

و حضرت باقر عليه السلام مي‌فرمايند: سجده کننده در مکه به منزله در خون غلطيدن در راه خداست. در روايتي ديگر آورده‌اند که طعام خوردن در مکه به منزله روزه داشتن در غير مکه است. و راه رفتن در مکه عبادت خداوند است.(2) و در ادعيه بسياري درخواست زيارت خانه خدا وارد شده است.

با اين حال خداوند به زمين کعبه خطاب کرد: ساکت باش که فضيلت تو در برابر فضايل زمين کربلاي حسين چون سوزني باشد و اگر نبود خاک و تربت کربلا، هرگز تو را فضيلت نداده بودم و اگر کساني که کربلا ايشان را در بردارد (حضرت سيد الشهدا و اصحابش) نبودند، تو را و آنچه تو هم اکنون به آن فخر مي‌کني نمي‌آفريدم.

عبدالله بن سنان مي‌گويد: به امام صادق عليه السلام عرض کردم: فدايت شوم پدرت درباره انفاق در راه حج مي‌فرمودند به هر درهمي که در اين راه خرج کني براي او هزار درهم حساب مي‌شود. کسي که در مسير زيارت امام حسين عليه السلام انفاق مي‌کند براي او چيست؟ حضرت فرمودند: به هر درهمي که در اين مسير صرف مي‌کند: هزار هزار هزار(تا ده مرتبه هزار را تکرار کردند) براي او حساب مي‌شود و علاوه بر اين رضايت و خشنودي خداوند و دعاي خير پيامبر اکرم صلي اله عليه و آله و حضرت علي عليه السلام و ائمه معصومين عليه السلام براي اوست.(3)

راوي مي‌گويد: امام صادق عليه السلام به من فرمودند: تاکنون چند مرتبه حج را بجا آوردي؟ عرض کردم: نوزده مرتبه. فرمودند: اگر حجت را بر بيست برساني (در ثواب) مثل کسي هستي که يک بار قبر امام حسين عليه السلام را زيارت کرده است.(4)

در روايت ديگري آمده که زيارت امام حسين برابر سي حج مقبول مي‌باشد.

در حديث ديگري از امام صادق عليه السلام آمده است که امام با يک زائر امام حسين راجع به ثواب زيارت اينگونه فرمودند: براي چه اينجا آمده‌اي؟

زائر عرض کرد: براي زيارت حسين عليه السلام آمده‌ام. فرمود: هيچ خواسته‌اي نداشتي؟

عرض کرد: هيچ آرزويي مگر اين که آن حضرت را زيارت کنم و سلام دهم و به وطنم برگردم. حضرت فرمودند: شما چه ثوابي در زيارت آن حضرت مي‌بينيد؟

عرض کرد: ما زيارت حضرتش را مايه برکت در جان، اهل و فرزندان و مال و معايشمان و موجب برآورده شدن حاجاتمان مي‌بينيم.

حضرت فرمودند: آيا مي‌خواهي بيش از اين، از فضيلت زيارت آن حضرت براي تو بيان کنم؟ عرض کرد: اي فرزند رسول خدا زيادتر برايم بفرمائيد.

حضرت فرمودند: زيارت امام حسين عليه السلام معادل يک حج مقبول خالصانه‌اي‌ ست که با رسول خدا صلي الله عليه و آله انجام شود. او از اين مقدار تعجب کرد.

حضرت فرمود: اي والله (تعجب مي‌کني؟) برابر دو حج. و پيوسته از زيارت آن حضرت زياد فرمودند، تا اين که فرمودند: زيارت امام حسين عليه السلام برابر با سي حج مقبول خالصانه ايست که با رسول خدا صلي الله عليه و آله بجا آورده شود.(5)

راوي مي‌گويد: محضر امام صادق عليه السلام شرفياب شدم، حضرت فرمودند: امسال حج مشرف نشدي؟ عرض کردم: چيزي که حج بروم نداشتم ولي عرفه در کنار قبر امام حسين عليه‌السلام بودم. حضرت فرمودند: از آنها که سرزمين منا را درک کردند کم نياوردي، بعد فرمودند:

"حقيقتا اگر اکراه اين را نداشتم که مردم حج را ترک کنند، هر آينه حديثي را براي شما (درباره زيارت امام حسين عليه السلام) بيان مي‌کردم که هرگز زيارت آن حضرت را ترک نمي‌کرديد.(6)

و در حديث ديگري امام باقر عليه السلام فرمودند: اگر مردم مي‌دانستند چه فضيلتي در زيارت امام حسين عليه السلام است، از شوق، جان مي‌سپردند و نفسشان از روي حسرت و اندوه قطع مي‌شد.(7)

مدفن شاه شهيدان کربلا مظهر آيات يزدان کربلا

مخزن اسرار قرآن کربلا مرکز ترويج ايمان کربلا

منشاء غفران يزدان کربلا مظهر الطاف رحمان کربلا

روايات متعددي داريم که زيارت امام حسين عليه السلام معادل حج و عمره مي‌باشد، و روايات مختلفي که معادل يک حج، دو حج، بيست حج، سي، هفتاد، هشتاد، صد و هزار حج است و ظاهراً اين ثواب‌هاي مختلف به حسب مراتب معرفت و رعايت آداب و شرايط مي‌باشد.

1- وسائل الشيعه، ج 13، ص 288، باب 45.

2- همان.

3- مکيال المکارم، ج 2، ص 414.

4- ثواب الاعمال، ص 92، کامل الزيارات، باب 66.

5- وسائل، ج 14، باب 450.

6- وسائل، ج 14، ص 464/ بحارالانوار، ج 98، ص 91، ح 32.

7- بحارالانوار، ج 98، ص 18، ح 1.

منبع:کامل الزيارات، وسائل، ج 14، باب 45، ابواب مزار و مستدرک، ج 10، باب 34.

درباره زيارت حضرت سيدالشهدا روايات فراوانى وجود دارد(1) و در خصوص زيارت عاشوراى معروف، احاديث متعددى از امام باقر و امام صادق عليهماالسلام نقل شده است.(2) امام باقر عليهالسلام اين زيارت را به يكى از اصحابش به نام «علقمة بن محمد حضرى» آموزش داده است.

از آن جا كه زيارت، نوعى اعلام موضع و مشخص كردن خط فكرى است و آثار سازنده عجيبى دارد، آن چه به عنوان متن زيارتى خوانده مىشود، از نظر محتوا و جهتدهى، از حساسيتى ويژه برخوردار است. به همين جهت، ائمه عليهمالسلام با آموختن نحوه زيارت به ياران خود، به اين عمل سازنده جهت و غناى بيشترى بخشيدهاند؛ به گونهاى كه زيارتنامههاى رسيده از معصومان عليهمالسلام - مانند زيارت جامعه كبيره، عاشورا، آل ياسين و ناحيه مقدسه - گنجينهاى از تعاليم و آموزشهاى عالى آنان است.

زيارت عاشورا - كه از تعاليم امام باقر عليهالسلام است - به سبب آثار سازنده فردى و اجتماعى و بيان مواضع فكرى و عقيدتى شيعه و نشانه گرفتن خط انحراف، اهميت ويژهاى دارد. شمارى از دستاوردهاى اين زيارت عبارت است از:

۱- ایجاد پیوند معنوی با خاندان عصمت و تشدید علاقه و محبت به آنان

اين محبت موجب مىشود كه زائر، آن بزرگان را الگوى خويش سازد و در جهت همسويى فكرى و عملى با آنان بكوشد؛ همچنان كه در قسمتى از زيارت، از خدا مىخواهد كه زندگى و مرگش را يكسره همانند آنان قرار دهد؛«اللهم اجعل محياى محيا محمد و آل محمد و مماتى ممات محمد و آل محمد.»

از آن جا كه اين محبت به خاطر خداوند است - و خاندان عصمت از آن جهت كه الهى و منسوب به اويند، محبوب واقع شدهاند - مايه تقّرب به خداوند است. در قسمتى از اين زيارت چنين مىخوانيم:«اللهم انى اتقرب اليك بالموالاة لنبيك و آل نبيك.»

۲- پیدایش روحیه ظلم ستیزی در زائر

تكرار لعن و نفرين بر ستمگران در اين زيارت، موجب پيدايش روحيه ظلمستيزى در زائر مىشود. او با اعلام برائت و نفرت از ستمگران و ابراز محبت به پيروان حق و دوستان خاندان عصمت، پايههاى ايمان دينى خود را مستحكم مىكند. مگر ايمان چيزى جز حب و بغض در راه خداست؛ «هل الايمان الاّ الحب و البغض»؟ مومن واقعى در برابر ستم، بىموضع نيست؛ از ستمگر، نفرت و انزجار آشكارى دارد و با مظلوم و جبهه حق، اعلام همراهى مىكند؛«يا ابا عبدالله! انى سلم لمن سالمكم و حرب لمن حاربكم.»

۳- دوری جستن از خط انحراف

در اين زيارت، ريشههاى ظلم هدف قرار مىگيرد؛ «فلعن الله امةً اسّست اساس الظلم و الجور عليكم اهل البيت و لعن الله امة دفعتكم عن مقامكم و ازالتكم عن مراتبكم التى رتّبكم الله فيها.» ستمى كه در عاشورا تحقق يافت، در قلب تاريخ ستم، ريشه دارد. اين ظلم، يك حلقه از حلقههاى ستمى است كه با انحراف مسير اصيل خلافت آغاز شد.

۴- الهام گرفتن ، درس آموختن و الگو قرار دادن اسوه های هدایت

در اين زيارت آمده است: «فاسئل الله الذى اكرمنى بمعرفتكم و معرفة اوليائكم و رزقنى البرائة من اعدائكم، ان يجعلنى معكم فى الدنيا و الآخرة و ان يثبّت لى عندكم قدم صدق فى الدنيا و الاخرة.» زائر پس از آن كه به حق معرفت پيدا كرد و ستم و ستمگر را شناخت و از آنان دورى جست، با ثبات قدم در مكتب خاندان عصمت و پيروى عملى از آنان، خود را در مسير سعادت دنيا و آخرت قرار مىدهد؛ يعنى، اسوهها و الگوهاى هدايت را - كه از سوى خداوند منصوب شدهاند - سرمشق خود قرار مىدهد و همگامى با آنان را مىطلبد.

۵- ترویج روحیه شهادت طلبی و ایثار و فداکاری در راه خدا

۶- احیای مکتب و راه و هدف خاندان عصمت.

1. ابن قولويه، كامل الزيارات، ص180.

2. مجلسى، بحارالانوار، ج101، ص290/ سيد بن طاووس، اقبال الاعمال، ص38/ شيخ طوسى، مصباح المتهجد، صص 538، 542 و 547 .

منبع: مجله پرسمان، شماره 31 .

سخنانی از بزرگان در باره امام حسین(ع)

جرج زيدان در مورد امام حسين (ع) كتاب فاجعه كربلا را تاليف کرده است. زيدان در اين كتاب با مراجعه به كتب معتبر و موثق، مختصري از تاريخ صدر اسلام و حوادث عاشورا را تا ورود اسيران كربلا به شام آورده است كه در اينجا به حضور اسيران در برابر يزيد اشاره مي‌شود:
«... منظره سر بريده حسين عليه‌السلام همه را متاثر و محزون ساخت... وقتي چشمان يزيد بر سر بريده افتاد سرتا پا بلرزيد و دانست چه عمل بزرگ و فجيعي را مرتكب شده است...»
عجيب است كه يزيد به حضرت زينب (س) گفت: پدر و برادرت (علي (ع) و حسين (ع)) از دين خارج شدند.
زينب (س) گفت: تو و پدر و جدت به دين خدا و دين پدر و برادر و جدم داخل شديد.
مضمون نامه عبيدالله بن زياد به عمر بن سعد كه شمر فرستاده، چنين است: «من تو را به طرف حسين نفرستادم كه با او به ملايمت و خوشي رفتار كني و به او امان دهي... اگر تسليم شدند پيش من بفرست وگرنه با آنان بجنگ و همگي را به قتل برسان، زيرا مستحق كشته شدن هستند... اسب‌ها را از روي نعش آنان بگذران، اگر اوامر ما را اجرا كني، پاداش خوبي به تو خواهم داد؛ وگرنه از كار كناره‌گيري كن، شمربن ذي‌الجوشن فرماندهي كل را به عهده خواهد گرفت...»

توماس ماسریک
توماس ماساريك مصيبت‌هاي امام حسين عليه‌السلام را با حضرت عيسي عليه‌السلام مقايسه کرده، مي‌نويسد: «مصائب مسيح نسبت به مصائب حسين عليه‌السلام مانند پر كاهي است در برابر كوهي بزرگ».

نیکلسون
نيكلسون مي‌گويد: «بني اميه طغيانگر بودند و قوانين اسلامي‌ را ناديده انگاشتند. مسلمين را خوار کردند و صاحبان اصلي حكومت را كشتند. بنابراين، تاريخ از روي انصاف حكم مي‌كند كه خون حسين عليه‌السلام به گردن بني اميه است.»
نيكلسون در جايي ديگر حادثه كربلا را موجب اتحاد مي‌داند و تاثر آن را در ايران ذكر مي‌كند.
حادثه‌ كربلا مايه‌ پشيماني و تاسف امويان شد؛ زيرا اين واقعه شيعيان را متحد كرد و براي انتقام حسين (ع) همصدا شدند و صداي آنها در همه جا و مخصوصا نزد ايرانيان كه مي‌خواستند از نفوذ عرب آزاد شوند، انعكاس يافت.»

سیمای حضرت امام حسین (ع) در اندیشه دانشوران غیر مسلمان

رابرت وير
رابرت وير با شش محقق ديگر كتاب جهان مذهبي را در دو جلد نگاشته اند. در اين كتاب شهادت امام حسين(ع) حادثه غم انگيز صدر اسلام آمده است و علت آن را نپذيرفتن يزيد به عنوان رهبر جهان اسلام از طرف امام حسين ثبت كرده اند.
بيعت نكردن امام حسين (ع) با يزيد موجب شد كه يزيد براي خاموش كردن هر نوع اعتراض و مخالفتي نيروهاي خويش را اعزام کند كه نتايج زير حاصل شد:
1- امام حسين (ع) و كليه اعضاي خانواده و تني از يارانش در محلي به نام كربلا عراق قتل عام شدند؛